PERSBERICHT

HOOGELOON – Na 76 jaar is een rapport opgedoken van het ondergrondse verzet in Hoogeloon tijdens de tweede wereldoorlog. Het is een document van 108 pagina´s gemaakt door de rayoncommandant van de partizanen, Gerrit Beex.

Het is geschreven op een typemachine uit het neergeschoten Amerikaanse vliegtuig van de piloot Eugene Blumberg. De typemachine was nogal gebutst en kon alleen nog hoofdletters schrijven. Het originele verslag wordt bewaard bij het BHIC (Brabants Historisch Informatie Centrum). Onderzoekers hebben het verslag omgezet in een bestand dat deze week online openbaar is gekomen.

Eind 1943 organiseerde het ondergrondse verzet in Brabant zich steeds beter en ontstond de PAN, de Partizanen Actie Nederland. Het verzet in Hoogeloon is kenmerkend voor de strijd tegen de Duitsers. De Loonse partizanen hadden namelijk een zender, in Hoogeloon stortten vliegtuigen neer tijdens Market Garden, in Hoogeloon vochten Duitsers en Britten hevig en na de bevrijding overspoelden vluchtelingen het dorp. Te midden van al dit oorlogsgeweld opereerden de Loonse partizanen.

De commandant van Hoogeloon was Gerrit Beex. Hij gaf leiding aan negen partizanen waaronder zijn broers Janus Beex en Jan Beex.  De drie broers hadden hun hoofdkwartier in het ouderlijk huis Hoofdstraat 65 in Hoogeloon. Met de hele ploeg vochten ze tegen de vijand en wonderwel hebben de Loonse partizanen de verzetsstrijd overleefd.

Janus Beex werd door de Duitsers neergeschoten toen hij vanuit Eindhoven op een motor het frontdorp Hoogeloon trachtte te bereiken. Gewond wist hij toch te ontsnappen en hielp hij mee aan de bevrijding. De oorlog was toen nog niet afgelopen. De Loonse partizanen organiseerden voedsel en onderdak voor ongeveer duizend vluchtelingen uit Casteren, Netersel en De Beerzen. Janus Beex meldde zich bij de stoottroepen en streed mee met de geallieerden.

Toen de oorlog echt voorbij was gaf Jacques Hermans, de Eindhovense baas van de PAN, in 1945 opdracht aan zijn commandanten om verslag te doen van alle partizanenacties. Dat deden ze trouw. Ook Gerrit Beex. Het leverde een schat aan informatie op waarmee Jacques Hermans het PAN-gedenkboek ´Zoals het was´ samenstelde, maar de gemeente Eindhoven had geen interesse. Daarna spraken de partizanen naar buiten toe nog zelden over de oorlog. Tientallen rapportages uit Eindhovense wijken en Brabantse dorpen lagen 75 jaar onaangeroerd op zolder bij de familie Hermans. Totdat Katinka Hermans, dochter van de partizanenbaas, het archief overdroeg aan het BHIC.

In 2020 begon het monnikenwerk om rapportages online te zetten. En opeens spreken de stemmen uit de oorlog ons toe. Ook het unieke verslag van Gerrit Beex is nu te lezen en verhaalt over drie Hoogeloonse broers die met hun kameraden vanuit het ouderlijk huis knokten voor de vrijheid met een illegale radiozender op zolder, een wapenopslag in de tuin, ingekwartierde Duitsers in de woonkamer en een Amerikaanse piloot verstopt achter een kapstok. Na ruim 76 jaar zwijgen komt het bloedstollende verhaal over het Hoogeloonse verzet tot leven in een nieuw perspectief: zoals het was.

Het verslag van de Hoogeloonse partizanencommandant Gerrit Beex staat op https://www.eindhovenfotos.nl/4/Verslag_Gerrit_Beex.pdf

De originele versie staat op https://www.eindhovenfotos.nl/4/Verslag_district_De_Kempen.pdf